Чароўная сіла мастацтва

31.07.2015 00:50каментарыяў: 0
Чароўная сіла мастацтва

…Адкуль яны ішлі, — не так гэта важна. Важней, што дахаты, што дужа стаміліся, асабліва малая. І тады матуля чамусьці сказала: «Што ні дзень, то бліжэй да смерці, што ні крок, то бліжэй дадому». «Праўда?!» — здзівілася малая, зрабіла адзін, другі, трэці… А далей — проста пабегла, прычым з падскокам! Бо нельга ж [...]

Падрабязней ›

Соль

29.07.2015 00:03каментарыяў: 0
Соль

Соль. Акрамя таго, што соль надае ежы пэўны смак, яна з’яўляецца абавязковым атрыбутам шматлікіх абрадаў. Паўсюдна лічыцца, што нячыстая сіла баіцца солі. У народнай культуры славян соль таксама выконвала ролю надзейнага абярэга.  Жанчыне, якая толькі нарадзіла дзіця, бабка-павітуха націрала соллю лоб, тым самым жадаючы засцерагчы яе ад сурокаў.  З солі [...]

Падрабязней ›

Разбіванне посуду ў сямейна-радавой абраднасці

25.07.2015 00:18каментарыяў: 0
Разбіванне посуду ў сямейна-радавой абраднасці

Разбіванне посуду ў сямейна-радавой абраднасці. У вясельным абрадзе гэтым дзеяннем сімвалізавалі змену фізічнага і сацыяльнага статусу маладых: гаршкі білі ў знак таго, што да вяселля дзяўчына была «цэлая», а пасля вяселля «разбілася».  Разбіванне посуду, з якога пілі жаніх і нявеста, калісьці ўваходзіла ў царкоўны абрад вянчання. Па звестках і [...]

Падрабязней ›

Азбука народнай культуры: бяроза

01.07.2015 00:56каментарыяў: 0
Азбука народнай культуры: бяроза

Гэтае дрэва асабліва ўшаноўваецца ў культуры ўсходніх славян, сімвалізуе дзявоцкасць і жаноцкасць, а значыць, пладаноснасць і дабрабыт.  Нашы продкі садзілі бярозы на вуліцы каля сваёй хаты, каб прыцягваць добрых духаў і пазбаўляцца ад злых: «Пасадзі маладзенькую бярозку ў гонар нараджэння твайго дзіцяці — яго абмінуць усе беды, а тваю хату [...]

Падрабязней ›

Азбука народнай культуры: аўторак

30.06.2015 00:30каментарыяў: 0
Азбука народнай культуры: аўторак

Аўторак. Лічылася, што, у супрацьлегласць панядзелку, ён спрыяе пачатку разнастайных сямейных і сельскагаспадарчых спраў, гэта дзень вялікіх пачынанняў (пераезд, пачатак будаўніцтва хаты і іншых пабудоў, змена месца працы і да т.п.). З боку народнай свядомасці гэта тлумачылася так. Па-першае, аўторак, як і чацвер, — так званыя «мужчынскія», а таму шчаслівыя дні, [...]

Падрабязней ›

Час

27.06.2015 00:27каментарыяў: 0
Час

Час і іншыя ўмовы для сватаўства. Першым крокам да стварэння новай сям’і, пачатковай кропкай у развіцці шматдзённага і шматэтапнага вясельнага рытуалу, безумоўна, з’яўлялася сватаўство, да якога ставіліся з вялікай адказнасцю, старанна выбіралі час сяброўскага візіту і тых людзей, якія будуць браць у ім удзел.  Па ўяўленнях нашых продкаў, самым спрыяльным [...]

Падрабязней ›

Хлеб

26.06.2015 00:52каментарыяў: 0
Хлеб

Хлеб заўсёды быў самым сакральным з усіх прадуктаў ежы ўсходніх славян, сімвалізаваў дабрабыт, прыбытак, багацце. Адсюль з пакалення ў пакаленне, ад дзеда да ўнука перадавалася беражлівае стаўленне да хлеба, выпрацаваўся шэраг правіл і перасцярог:  Выкідаць хлеб заўсёды лічылася недаравальным. Калі хлеб немагчыма ўжываць у ежу, аддайце яго птушкам.  «Калі [...]

Падрабязней ›

Навальніца

18.06.2015 00:06каментарыяў: 0
Навальніца

Навальніца (маланка) у народнай традыцыі ўспрымалася як пакаранне, сіла Бога ці Іллі Граманосца, які едзе па небасхіле на сваёй вогненнай калясніцы і дасылае на зямлю палымяныя стрэлы. На Беларусі паўсюдна лічылася, што самым надзейным сродкам ад удараў навальніцы з’яўляецца хлебная лапата, якую на час навальніцы выкідалі праз акно ў двор. [...]

Падрабязней ›

А потым была вайна

16.06.2015 00:35каментарыяў: 0

Горад. Май. Пах… Здаецца, бэз? Але адкуль? Побач — безліч машын і дамоў, мора людзей, побач — дрэвы і кветкі, ёсць кусты. Бэзавы — толькі адзін і зусім невялічкі! А бач ты — «забівае» ўсе іншыя пахі, нібы крыкма крычыць: «Вясна!» Два боты — пара? Псіхолагі кажуць, што да кожнага сезона добра было б абнаўляць [...]

Падрабязней ›

Кікімара

12.06.2015 00:36каментарыяў: 0
Кікімара

Кікімара. Народ па-рознаму ўяўляў сабе гэту істоту: жонкай дамавіка ці лесуна, гаспадыняй хаты — маленькай, сухой, непрыгожай, старой; ці дзяўчынай з белым тварам, цёмнымі вочкамі-вугельчыкамі і доўгімі чарнявымі валасамі. Яна можа дапамагаць гаспадарам, клапаціцца аб статку, гушкаць дзяцей, пячы хлеб, папярэджваць аб небяспецы. Але ў большасці паданняў кікімара — злосны дух, які [...]

Падрабязней ›

Зямля

10.06.2015 00:57каментарыяў: 0
Зямля

Зямля. Адна з чатырох асноватворных стыхій паходжання свету, сярод якіх яшчэ былі вада, агонь і паветра. «Родная зямліца, зямля-карміцелька, маці — сырая зямля» — такімі ўзнёсла-цудадзейнымі словамі людзі звярталіся да зямлі і ў хвіліны шчасця, і тады, калі гора хіліла галаву долу.  Славянскія народы параўноўвалі зямлю з жанчынай і праз [...]

Падрабязней ›

Добрае помніцца доўга…

22.04.2015 00:31каментарыяў: 0
Добрае помніцца доўга…

Горад. Холад. Вірлівая вулка. Прысада абапал, але зранку праходу пад ёю няма, і чаму — зразумела без слоў: працуе тэхніка, звініць піла… Спрадвечны вясновы клопат — людзі абразаюць дрэвы. Зрэшты — каб толькі! Праз паўгадзінкі, калі рух па тратуары адкрыўся, стала відавочна, што дрэвы тут не толькі абразалі, іх яшчэ і зразалі — пад [...]

Падрабязней ›

Трое… На востраве слёз

24.03.2015 00:23каментарыяў: 0
Трое… На востраве слёз

…«Ну, ці добры ў вас дзень? — сумяшчаючы вітанне з пытаннем, звычна цікаўлюся ў знаёмага дзеда. — Як жывяце?» Адказвае той па-рознаму: то ўлюбёным «Паскудства, брат, і не пытайся», то вясёлым «Пачну з аналізаў?» і «Дрэнна, але я прывык»… Надоечы ў яго яшчэ адзін варыянт з’явіўся: — Ды як на [...]

Падрабязней ›

Час падарункаў

20.02.2015 00:48каментарыяў: 0
Час падарункаў

Спе­цы­я­ліс­ты па сне (ёсць, як вы­свят­ля­ец­ца, і та­кія) ра­яць пра­чы­нац­ца і тут жа, ад­ра­зу, ба­чыць свят­ло — дзён­нае… Гэ­та зна­чыць, што ця­пер, зі­мою, спаць трэ­ба да дзе­вя­ці, бо ра­ней у на­шых два­рах све­цяць хі­ба ліх­та­ры… І ча­сам — снег. …Па ім — чыс­цют­кім, бя­лют­кім — а сё­май ра­ні­цы но­сяц­ца аў­чар­кі: [...]

Падрабязней ›

Дом пры дарозе

19.12.2014 00:28каментарыяў: 0
Дом пры дарозе

…Го­рад, хо­лад і ча­су воб­маль, та­му под­бе­гам да трам­вая і ад­туль — да мет­ро. Там, на ўва­хо­дзе, ней­кі хло­пец па­пер­кі раз­дае, пры­чым не кож­на­му… Ужо ў ва­го­не да­ста­ла з кі­шэ­ні сваю, па­гля­дзе­ла: чар­го­вая пра­па­но­ва. На гэ­ты раз — ка­мер­цый­най дзей­нас­ці, з абя­цан­нем бяс­плат­на­га на­ву­чан­ня, зруч­на­га гра­фі­ка, больш чым іс­тот­на­га да­хо­ду… Каб лепш, [...]

Падрабязней ›

Пад ад­ным сон­цам

01.11.2014 00:32каментарыяў: 0
Пад ад­ным сон­цам

Над­вя­чо­рак, ста­лі­ца, сто­ма — цяж­кай ру­кой яна кла­дзец­ца на пле­чы, пры­гі­нае да зям­лі, «за­пля­тае» но­гі: сіл, зда­ец­ца — ні­я­кіх! Ды рап­там… Шыль­да на пра­спек­це (днём яе, ві­даць, ста­вяць — «хат­кай», а ве­ча­рам пры­бі­ра­юць). Два сло­вы там: «Каў­ка і ма­ро­зі­ва». Асар­ты­мент, ну зга­дзі­це­ся, вуз­кі: без­ліч пунк­таў (на­ват па­блі­зу), дзе зда­ро­жа­ным пра­па­ну­юць [...]

Падрабязней ›